Chuyên gia tư vấn

Giải pháp hạn chế hiện tượng lừa đảo trong xuất khẩu lao động  

    Bài viết của ông  Đào Công Hải,  Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB-XH)

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của công tác xuất khẩu lao động, nhiều thị trường mới được mở ra thì các vụ việc phát sinh liên quan đến môi giới, lừa đảo, tuyển lao động bất hợp pháp dưới danh nghĩa đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài cũng diễn ra ngày càng tinh vi, phức tạp.       

Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của Cục Quản lý Lao động Ngoài nước, năm 2005, đã phát hiện 43 vụ, trong đó có 23 vụ liên quan đến tuyển lao động bất hợp pháp (15 vụ do các tổ chức, cá nhân không có giấy phép hoạt động xuất khẩu lao động; 8 vụ liên quan đến các doanh nghiệp được cấp giấy phép); năm 2006, phát hiện 117 vụ việc, trong đó 58 vụ tuyển chọn lao động bất hợp pháp (47 vụ việc do các tổ chức, cá nhân ngoài xã hội tiến hành, 11 vụ liên quan đến các doanh nghiệp có giấy phép hoạt động XKLĐ). Riêng năm 2007, đã phát hiện 44 vụ liên quan đến tuyển chọn lao động bất hợp pháp do các tổ chức, cá nhân ngoài xã hội tiến hành, 72 vụ có liên quan đến doanh nghiệp XKLĐ.     

Còn theo thống kê của Công an Hà Nội, từ đầu năm 2006 đến tháng 6/2007, chỉ tính riêng trên địa bàn thành phố đã xảy ra 71 vụ án, liên quan đến 119 đối tượng lừa đảo đưa người đi lao động ở nước ngoài với 2.118 nạn nhân và số tiền bị lừa đảo lên tới trên 53 tỷ đồng.

Một điều đáng báo động là có đến 96% người bị lừa đảo là nông dân. Họ là những người có nhu cầu đi XKLĐ thật sự, song cũng là người thiếu thông tin, hiểu biết về các công ty XKLĐ, trở thành miếng mồi ngon cho các đối tượng lừa đảo. Điều này làm ảnh hưởng lớn đến chủ trương của Đảng và Nhà nước ta về XKLĐ là xóa đói giảm nghèo cho người dân.

Về thủ đoạn lừa đảo: Bên cạnh việc tuyển dụng lao động bất hợp pháp của một số cán bộ chi nhánh, trung tâm thuộc các doanh nghiệp XKLĐ, thời gian qua đã xuất hiện một số doanh nghiệp không có chức năng XKLĐ cũng làm công tác tư vấn và thu tiền bất hợp pháp của người lao động dưới danh nghĩa đưa đi học và làm việc tại nước ngoài.

Một số tổ chức, cá nhân lợi dụng sự cởi mở trong việc đăng ký thành lập doanh nghiệp mới, đã nhập nhằng lập nên những cái gọi là “trung tâm” hoặc “công ty cung ứng lao động”, mượn danh pháp nhân hoặc mạo danh các doanh nghiệp có chức năng XKLĐ với mục đích lừa đảo người lao động. Lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân cũng như nhu cầu XKLĐ ngày một tăng, những kẻ lừa đảo đã chọn vị trí ngay gần các doanh nghiệp có uy tín, thương hiệu trong lĩnh vực XKLĐ để hoạt động.

Ngoài ra, chúng còn thông qua các trung tâm đào tạo nghề, thành lập các doanh nghiệp ở vị trí lẩn khuất, giả danh cán bộ đi tuyển sinh… để lừa đảo. Với chiêu bài tuyển chọn, thu tiền cao gấp 10 lần so với thực tế, thậm chí đưa người lao động đi học để gây được niềm tin, khiến nhiều người sau một thời gian dài đi học mới hay mình bị lừa khi đã không ngần ngại giao cả một khoản tiền khá lớn cho cò mồi.

Gần đây, tình trạng lừa đảo xảy ra nhiều ở các thị trường tiềm năng, có thu nhập cao đang thực hiện thí điểm, đặc biệt là ở những thị trường hấp dẫn như Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ, úc, Canada… Đáng chú ý là hơn 80% số vụ lừa đảo đều nhắm vào lao động có nhu cầu đi làm việc ở Hàn Quốc. Từ tháng 8 năm 2004 đến nay, khi chúng ta thực hiện chương trình hợp tác lao động theo Luật Cấp phép cho lao động nước ngoài sang làm việc tại Hàn Quốc (EPS), các vụ lừa đảo lao động sang thị trường này có chiều hướng gia tăng. Đây là chương trình phi lợi nhuận, chi phí thấp với các điều kiện lao động hấp dẫn nhưng do chỉ tiêu phía Hàn Quốc phân bổ cho Việt Nam có hạn trong khi nhu cầu cao gấp nhiều lần nên lợi dụng tâm lý của một số thanh niên và gia đình muốn con em của mình có thể nhanh chóng được đứng tên trong danh sách đi làm việc tại Hàn Quốc, một số tổ chức, cá nhân đã tự đứng ra tổ chức dạy và kiểm tra tiếng Hàn với những lời hứa “có cánh”, làm cho nhiều người lao động lầm tưởng với kết quả kiểm tra đó sẽ được đi làm việc tại Hàn Quốc.

Bên cạnh một số tổ chức, cá nhân hoạt động phi pháp cò mồi, môi giới, lừa đảo, còn có một số đối tượng người Hàn Quốc thông tin rằng họ có thể tác động tới các cơ quan có thẩm quyền của nước này để người lao động Việt Nam đã nộp hồ sơ đăng ký dự tuyển sớm được lựa chọn và xuất cảnh đi làm việc tại Hàn Quốc. Rất nhiều người lao động do thiếu thông tin, nhẹ dạ đã tin vào những chiêu bài trên, chọn con đường tắt qua “cò”, với hy vọng “chạy” được suất sang Hàn Quốc với khoản tiền cao gấp rất nhiều lần so với chi phí quy định là 654 USD. Thêm vào đó, mặc dù chương trình tu nghiệp sinh sang Hàn Quốc (do các doanh nghiệp XKLĐ tuyển chọn, đào tạo ngoại ngữ) đã hết hạn từ 1-1-2007, nhưng vẫn có rất nhiều người bị cò mồi lừa đảo thu tiền, hứa hẹn sẽ đưa đi theo dạng này.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nêu trên, trong đó chủ yếu là do:
      – Thông tin về xuất khẩu lao động chưa đến được với mọi người lao động. Phần lớn người lao động không biết tiếp cận với cơ quan, đơn vị nào để làm thủ tục đi làm việc ở nước ngoài. Do thiếu thông tin, nhẹ dạ, cả tin, lại có tâm lý nôn nóng, muốn được đi làm ngay ở nước ngoài với thu nhập cao nên người lao động rất dễ bị môi giới, cò mồi và những tổ chức cá nhân không có chức năng xuất khẩu lao động lợi dụng tuyên truyền có thể đưa đi làm việc ở những thị trường, ngành nghề, công việc có thu nhập cao, tiêu chuẩn về tay nghề, ngoại ngữ không cao, thời gian xuất cảnh nhanh….
– ở một số địa phương, công tác quản lý hoạt động xuất khẩu lao động của cơ quan chức năng trên địa bàn chưa chặt chẽ, chưa kịp thời phát hiện, ngăn chặn những vụ việc lừa đảo người lao động.
– Việc mở nhiều chi nhánh, trung tâm của các doanh nghiệp XKLĐ cũng khiến tình hình trở lên phức tạp. Hiện cả nước có khoảng 150 doanh nghiệp có chức năng XKLĐ nhưng một số doanh nghiệp lập trung tâm, cơ sở đào tạo tràn lan không quản lý được, có doanh nghiệp còn bán giấy phép.

Nhằm ngăn chặn, phòng ngừa và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất khẩu lao động, trong thời gian qua, Cục Quản lý Lao động Ngoài nước (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) đã tích cực tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp như: Xây dựng và đề nghị cấp có thẩm quyền ban hành chính sách, văn bản pháp luật về phòng chống, xử lý các hành vi vi phạm trong hoạt động XKLĐ với các chế tài xử lý ngày càng mạnh mẽ và hiệu quả hơn.

Cục đã tham mưu cho Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Bộ Công an ký Thông tư liên tịch “Hướng dẫn công tác phòng ngừa và chống các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực XKLĐ”, xác định rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương, trong đó trách nhiệm của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội là quản lý và kiểm tra chặt chẽ hoạt động của các doanh nghiệp XKLĐ. Hàng quý, hàng năm, Cục Quản lý Lao động Ngoài nước, Thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Thanh tra các Sở Lao động – Thương binh và Xã hội đều tiến hành nhiều cuộc thanh, kiểm tra định kỳ về hoạt động xuất khẩu lao động tại các doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động; đồng thời tổ chức nhiều cuộc thanh, kiểm tra bất thường tại các doanh nghiệp XKLĐ khi nhận được thông tin phản ánh từ các tổ chức, cá nhân, từ các phương tiện thông tin đại chúng, qua đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân. Qua đó, đã phát hiện và xử lý nhiều cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật; xử phạt vi phạm hành chính đối với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động hoặc chuyển hồ sơ tới cơ quan công an để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những đối tượng có dấu hiệu phạm tội theo Bộ luật Hình sự.

 

Từ năm 2005 đến hết năm 2007, Cục Quản lý Lao động Ngoài nước đã xử phạt vi phạm hành chính gần 30 doanh nghiệp xuất khẩu lao động (trong đó 01 doanh nghiệp không có chức năng XKLĐ). Bên cạnh đó, Cục cũng rất quan tâm và chủ động thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền về hoạt động xuất khẩu lao động tới người dân; phát hành các tờ rơi và phát miễn phí cho người lao động về các thông tin đi làm việc ở nước ngoài; biên soạn các cuốn cẩm nang hỏi và đáp về hoạt động xuất khẩu lao động. Đường dây nóng của Cục sẵn sàng tiếp nhận thông tin phản ánh từ các tổ chức, cá nhân về các hành vi vi phạm pháp luật trong XKLĐ, nhằm đảm bảo cho việc ngăn chặn và xử lý kịp thời những hiện tượng vi phạm pháp luật đó, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Để hạn chế hiện tượng lừa đảo trong lĩnh vực xuất khẩu lao động, trong thời gian tới cần thực hiện các biện pháp sau:
Về phía cơ quan quản lý Nhà nước: Cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các phương tiện thông tin đại chúng tuyên truyền một cách sâu rộng về lĩnh vực xuất khẩu lao động, nhất là các thông tin về thị trường, điều kiện làm việc, tiêu chuẩn tuyển chọn, mức lương, chi phí, các thủ đoạn của bọn cò mồi, môi giới, lừa đảo trong lĩnh vực XKLĐ, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh đó, cần in ấn các tờ rơi, tờ gấp tài liệu hướng dẫn về XKLĐ phát cho các xã, phường để họ phổ biến, tuyên truyền đến người dân thông qua hệ thống loa truyền thanh xã và các cuộc họp thôn. Tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình liên kết giữa địa phương và doanh nghiệp trong khâu tuyển chọn nguồn nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các hiện tượng cò mồi, môi giới bất hợp pháp. Các Bộ, ngành chức năng cần tiếp tục tăng cường phối hợp trong công tác thanh, kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp XKLĐ; phối hợp với các cơ quan công an trong quá trình phát hiện, điều tra các vụ án hình sự liên quan đến lĩnh vực xuất khẩu lao động, đặc biệt là xử lý nghiêm đối với những đối tượng lợi dụng chủ trương, chính sách của Nhà nước để lừa đảo.
Về phía doanh nghiệp XKLĐ: Cần công bố thông tin một cách công khai, minh bạch về các điều kiện, thủ tục, tiêu chuẩn tuyển chọn, mức lương và nhất là chi phí đưa đi đối với từng thị trường; chỉ đạo và quản lý chặt chẽ các chi nhánh, trung tâm hoạt động theo đúng quy định của pháp luật.
Về phía người lao động: Cần tỉnh táo, nắm bắt được thông tin chính xác. Khi có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài, hãy liên hệ trực tiếp với Cục Quản lý lao động ngoài nước – Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Sở Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội địa phương, thông qua Ban chỉ đạo xuất khẩu lao động địa phương và các công ty có chức năng XKLĐ, không đi qua môi giới, cò mồi.
Riêng đối với người lao động có nguyện vọng đi làm việc tại Hàn Quốc, cần lưu ý rằng, hiện Trung tâm Lao động ngoài nước (OWC) là cơ quan duy nhất được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Việt Nam và Bộ Lao động Hàn Quốc uỷ quyền thực hiện việc tuyển chọn và đưa lao động Việt Nam sang làm việc tại thị trường này.

 

Điều kiện đầu tiên để được làm hồ sơ dự tuyển là người lao động phải đăng ký kiểm tra tiếng Hàn tại cơ quan, tổ chức được Trung tâm OWC uỷ quyền theo thông báo chính thức trên các phương tiện thông tin đại chúng, gồm các Bộ, ngành, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố được giao làm đầu mối thực hiện Chương trình EPS (Chứng chỉ kiểm tra tiếng Hàn tại những nơi không do Trung tâm OWC phối hợp với Uỷ ban Kiểm tra trình độ tiếng Hàn của Hàn Quốc tổ chức sẽ không có giá trị). Khi đã có chứng chỉ tiếng Hàn và nộp đầy đủ hồ sơ theo quy định, người lao động chỉ phải nộp tiền khi có thông báo bằng văn bản của Trung tâm OWC gửi cho các cơ quan, đơn vị nơi tiếp nhận hồ sơ về việc người lao động đã được chủ sử dụng lao động Hàn Quốc lựa chọn ký hợp đồng (số tiền theo quy định là 654 USD để chi phí cho việc tuyển chọn, xử lý hồ sơ, đào tạo giáo dục định hướng, làm visa, mua vé máy bay và 280.000 đồng tiền đồng phục và làm thẻ tên, tuyệt đối không nộp tiền qua trung gian).  

Mọi thông tin cần thiết, người lao động cần liên hệ trực tiếp với Sở Lao động-Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố nơi cư trú hoặc đường dây nóng của Cục Quản lý Lao động Ngoài nước (số điện thoại: 04.7346246, số máy lẻ 305 hoặc 306) hoặc Trung tâm OWC (số điện thoại: 04.7346093).

  1. Kiet
    14/09/2008 lúc 6:56 sáng

    Em that su muon di lao dong tai korea thi phai lam sao, xin giup em !

  2. 08/10/2008 lúc 2:19 sáng

    tôi là bô đôi xuat ngu o bac giang muôn di nuoc ngoai vay xin hoi tôi co duoc iu tiên không va` phai tim bô thuong binh xa hôi o dau va` sđt nhu the nao` ……… thanks rat nhiu`

  3. nguyen hoang nam
    22/10/2008 lúc 7:18 chiều

    xin cho tui biet nhung cong ty XKLD dang tin cay o TPHCM, de toi tim hieu va di XKLD sang uc,canada,,

  4. quachvinhlinh
    21/09/2009 lúc 3:29 chiều

    em muon di lao dong nuoc ngoai nhung k biet lam thu tuc the nao va hoi ai de biet them thong tin . cam on

  5. NguenLong
    22/02/2010 lúc 10:54 chiều

    Em muon di xuat khau lao dong sang macao can lam nhung thu tuc gi va phai doi bao lau moi duoc sang

    • Nguyễn Bích Liên
      18/05/2010 lúc 7:16 sáng

      Chào bạn. Tôi hiện đang làm tại Công ty CPĐT Thương Mại và Dịch vụ tổng hợp Hà Nội. Tên giao dịch: SERVICO HANOI. Công ty chúng tôi đang hoạt động trong lĩnh vực Thương mại, Du lịch và xuất khẩu lao động. Là công ty nhà nước, có giấy phép hoạt động xuất khẩu lao động số 211/LĐTBXH-GP, do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cấp ngày 08/01/2010. Công ty tôi đang có nhu cầu tuyển lao động đi các thị trường: Đài Loan, Cộng hoà Síp, Ma Cau, Malaysia và các nước Trung Đông. Nếu bạn muốn đi lao động tại Ma Cau thì bạn cần làm hộ chiếu, còn sức khoẻ và các thủ tục giấy tờ có liên quan thì đến Công ty, Công ty sẽ có trách nhiệm làm giúp bạn những thủ tục giấy tờ cần thiết. Nếu bạn quan tâm thì hãy liên hệ với tôi theo số ĐT: 04 33600881 hoặc 0915554564. ĐC: Số 50 lô E, khu Đô thị mới Đại Kim – Hoàng Mai – Hà Nội. Chị Liên.
      Cám ơn bạn đã đọc phản hồi của tôi.

  6. truonglanphuong
    09/03/2010 lúc 3:41 chiều

    toi da lap gia dinh voi nguoi han quoc duoc bon nam ,nhung chua nhap quoc tich .nay toi muon ruoc em trai sang han quoc theo dang lao dong xk(18 tuoi) em trai toi chi moi hoc lop 10 .toi co the nho giam doc nguoi han dung ra bao lanh em trai toi theo dang ki hop dong lao dong ca nhan duoc khong ???neu co the ,xin cho toi biet ,toi co the dua em trai sang han theo dang lao dong nhu the nao va dia chi tuyen dung cua cong ty.chan thanh cam on

  7. Nguyễn Bích Liên
    18/05/2010 lúc 7:09 sáng

    Tôi hiện đang làm tại Công ty CPĐT Thương Mại và Dịch vụ tổng hợp Hà Nội. Tên giao dịch: SERVICO HANOI. Công ty chúng tôi đang hoạt động trong lĩnh vực Thương mại, Du lịch và xuất khẩu lao động. Là công ty nhà nước, có giấy phép hoạt động xuất khẩu lao động số 211/LĐTBXH-GP ngày 08/01/2010. Công ty tôi đang có nhu cầu tuyển lao động đi các thị trường: Đài Loan, Cộng hoà Síp, Malaysia và các nước Trung Đông. Nếu mọi người quan tâm đến xuất khẩu lao động thì hãy liên lạc với tôi và trực tiếp đến thăm Công ty theo địa chỉ: Số 50 lô E, khu Đô thị mới Đại Kim – Hoàng Mai – Hà Nội. ĐT: 04 33600881 hoặc 0915554564. Chị Liên

  1. No trackbacks yet.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: